Nếu đã từng lần đầu bước chân vào một studio thương mại chuyên nghiệp cỡ vừa trở lên, chắc hẳn bạn cũng ít nhiều bị choáng ngợp vì tầng tầng lớp lớp các trang thiết bị đắt tiền.
Cảm giác của tôi khi đó là:
Sao mà nhiều nút, nhiều dây dợ loằng ngoằng vậy! Chắc phải mua bằng cả 1 núi tiền. Thật là chán nản cho cái phòng thu tại gia còi của mình quá đi. 🙁
Thế nhưng chỉ tới ngày hôm sau, khi nghe sản phẩm của studio đó, tôi buồn hẳn.
Thôi nghe nhạc giải sầu.
Chưa hết sầu, chuyển sang Indie Pop vậy:
Nghe xong và tìm hiểu về các tác giả, tôi hết sầu luôn.
Nếu tôi nói 2 bản nhạc trên là sản phẩm của 2 phòng thu tại nhà với trang thiết bị rất hạn chế, bạn có tin không?
Tôi không chắc 100% làm cách nào để họ cho ra những sản phẩm chất lượng thương mại như thế. Nhưng tôi biết chắc chắn rằng: Họ không có các trang thiết bị đắt tiền.
Bí mật đằng sau những chiếc hộp sắt đắt tiền
Tôi muốn nói ra một bí mật. Điều mà các công ty sản xuất thiết bị thu âm, mixing không bao giờ muốn nói với bạn.
Đó là: “Đồ đạc tốt không có nghĩa bạn sẽ có bản mix tốt”.
Điều này rất dễ hiểu. Dù bạn được lái một chiếc Exciter 135 phân khối, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ chiến thắng một tay đua Motor GP chạy Waves S 110 phân khối trên đường đua.
Đừng mắc lừa nhà kinh doanh, hãy ưu tiên dành thời gian rèn luyện kĩ năng và đôi tai của bạn trước!
Mua những gì mình thật sự cần
Hội chứng GAS (Gear Acquisition Syndrome – hiểu nôm na là hội chứng nghiệm mua sắm đồ chơi, “vũ khí” thu âm) còn tệ hơn việc ném tiền qua cửa sổ rất nhiều.

Bạn mua trang thiết bị về mà chỉ “bóc lột” được có 50% và cứ để nó khấu hao giá trị, cho nó đẹp phòng thu. Điều xấu hổ không đến khi bạn ‘show’ hàng cho khách hàng. Nó đến khi họ nghe sản phẩm của bạn và đặt nó bên cạnh các sản phẩm thương mại khác, hay thậm chí chỉ là sản phẩm từ các phòng thu tại gia của những con người tài năng thực sự. Và còn nguy hiểm hơn, họ thường chỉ “cười thầm” với nhau chứ không mấy khi nói trực tiếp với bạn.
Đừng làm vậy. Hãy mua những gì mình thật sự cần, đừng mua những gì mình thích.
Đừng chạy đua vũ trang. Hãy cân nhắc khả năng tài chính của mình. Trình độ của người sử dụng mới là yếu tố quyết định xem bản mix đấy tốt hay dở. Đầu tư thời gian rèn luyện trình độ sẽ giúp bạn tiết kiệm một núi tiền.
Trang thiết bị chỉ là công cụ
Thực tế là các album hoặc các bản hit ngày xưa đâu có được thu âm bằng các trang thiết bị hiện đại như bây giờ. Vậy mà chúng vẫn trường tồn qua thời gian với chất lượng không chê vào đâu được và đặt ra chuẩn mực kỹ thuật, nghệ thuật cho các kỹ sư âm thanh thời nay theo đuổi.

Chris Lord-Alge đã nói:
Trước khi tiến hành mix, tôi nhắm mắt và hình dung ra âm thanh và bản mix cuối cùng. Sau đó, tôi tìm mọi cách để tái tạo lại bằng những gì mình có
Lời bàn của MIX: Nếu không biết Chris Lord-Alge là ai, có lẽ bạn chỉ là số ít trong những người đam mê trở thành nhà sản xuất âm nhạc.
Tập trung vào cách xử lý bài hát, các kĩ năng thu âm, kĩ năng sử dụng các công cụ hiện có cho thật tốt. Khi đôi tai và kỹ năng xử lý bản mix của bạn chuyên nghiệp hơn thì dùng “đồ xịn” sẽ “đã tay, đã tai, đáng tiền” hơn rất nhiều.
Nếu bạn thừa tiền thì việc mua những “vũ trang” xa xỉ là điều tôi sẽ không ngăn cản. Nhưng có 1 thứ mà không người thành công nào muốn phung phí, đó là thời gian. Hãy sử dụng thời gian một cách khôn ngoan ngay từ sớm. Biết ưu tiên đầu tư thời gian vào những gì quan trọng nhất (nâng cao trình độ) là điểm xuất phát để phân biệt một chuyên gia và một nhà sưu tầm trọc phú.
Bạn có thể tiến bộ mà không cần mua thêm đồ

Đó là sự thật.
Tôi đã từng mix một album cho 1 ban nhạc rock chỉ với đôi loa… vi tính cùi và 2 chiếc studio monitor headphones (AKG K99 & Sony V6). Theo những ý kiến phản hồi từ ban nhạc và bạn bè, chất lượng bản mix hoàn toàn chấp nhận được so với đi ra phòng thu ngoài.
Quãng thời gian đó, thực sự, tôi (rất ngây thơ) muốn nâng cấp đồ đạc để sản phẩm ưng ý hơn. Nhưng tài chính không cho phép nên tôi đành vận dụng đủ mọi cách để cải thiện chất lượng sản phẩm bằng những gì mình có. Đấy lại là “may mắn” lớn. Vì chính nhờ việc xoay sở, loay hoay với đống đồ cùi để có được âm thanh mong muốn, tôi đã học được rất nhiều kỹ năng mới!
Tôi không có ý khuyên bạn mix nhạc bằng loa cùi. Tôi chỉ khuyên bạn hãy đầu tư một một cách khôn ngoan nhất mà thôi.
Sau này nghe lại, tôi thấy rất nhiều lỗi trong các bản mix cũ. Nhưng đó chính là cách làm tôi tiến bộ. Càng thực hành nhiều, càng mắc lỗi nhiều, bạn sẽ “lên trình” càng nhanh.
Có nhiều con đường dẫn tới thành Rome
Nhưng đừng chọn đường vòng. 🙂
Trên đây là những chia sẻ rất thật lòng của tôi với bạn – những người đang khám phá lĩnh vực Thu âm – Mix nhạc đầy thú vị. Nếu bạn là người mới, hãy đọc bài viết về các thiết bị phòng thu cơ bản của chúng tôi để biết những thứ cơ bản nhất mình cần, tránh sa đà chạy đua vũ trang.
Và tôi hi vọng kinh nghiệm 6 năm cặm cụi tự học của bản thân, và kinh nghiệm của đồng nghiệp tại team MIX sẽ giúp bạn rút ngắn con đường tự thân mày mò, tiết kiệm thời gian, tiền bạc với hiệu quả cao nhất.
Phạm Bình từng đảm nhiệm vai trò sản xuất và người chơi guitar cho một số ban nhạc rock/metal tại Hà Nội. Một trong những sản phẩm nổi bật của anh là album “Hóa Thân” (Voluptuary, 2015)—vinh dự được VnRock bầu chọn làm 1 trong 20 album làm nên thập niên 2010 của Rock Việt.
Hehe, 2 năm đầu em cũng bị hội chứng này. Giờ… vẫn thế :”> Bổ sung vs tác giả, hội chứng GAS này hay đc nhắc tới với dân guitar nữa.
Thank bạn, mình cũng là người chơi guitar. Bài này nói về GAS hardware, còn GAS software thì dân mixing gần như ai…cũng dính thì phải :))
Yeah, ai cũng dính
May mà mình cai đc rồi. Hé hé :))
Dân Photographers cũng có hội chứng này mà bạn.
Anw, bài viết rất hay ! 😀
Tạp Chí Mix nhiều bài viết hữu ích quá.Mình chuẩn bị dính vào nhưng đọc bài viết này phải tập cai. 🙂
Bạn hãy theo dõi thường xuyên nhé! Bọn mình sẽ có các guide chọn đồ chi tiết giúp mọi người không bị lóa mắt vì mấy thứ “nhiều nút” :v
Tình cờ phát hiện được website này, rất đáng khen, rất hữu ích cho những anh emi làm về âm nhạc cần học hỏi thêm về kiến thức.
Chỉ muốn add thêm 1 chi tiết trong đề tài này:
Các phòng thu “commercial” có nghĩa là phòng thu làm dịch vụ ăn tiền, họ mua đồ nhiều không phải với mục đích “chạy đua vũ trang” – Mỗi thiết bị có 1 chức năng và sound khác nhau, nó có thể hạp với giọng người này nhưng có thể sound really bad trên người khác hoặc compressor này hay trên kick nhưng vô dụng trên Snare vv và vv, và họ (commercial studio) mua xắm nhiều thiết bị chủ yếu để “trị” tất cả các trường hợp có thể đối diện trong tương lai (hãy nhìn kỷ xem, họ thường chỉ xắm 1 số lượng unit giống nhau như 1 cặp, 2 cặp vv)… hơn nữa, với kiến thức, họ sẽ tìm tòi đề tìm ra 1 “signature” (đặc trưng) của họ bằng cách dùng combination để có 1 sound riêng.
“Chạy đua vũ trang” chỉ có thể áp dụng cho các home studio muốn cạnh tranh với nhau trong 1 cộng đồng nhỏ bạn bè hay 1 thi trường nhỏ nào đó … nếu bạn có đủ tiền để trang bị, mua thêm đồ hoàn toàn không dư và sẽ không bao giờ đủ.
Các kỹ sư âm thanh nổi tiếng nào mà lên báo tuyên bố phát biểu này nọ thường được trả tiền để nói theo ý của công ty, hãng làm dụng cụ hay báo chí vv, cho nên mình chỉ nghe làm tư liệu chứ không nên tin hoàn toàn.
Chúc website ngày càng lớn mạnh.
DS
Chào Đồng Sơn,
Cảm ơn bạn vì những ý kiến bổ sung rất thú vị. Thực tế, trong phòng thu thương mại thì việc mua sắm các trang thiết bị đa dạng là cần thiết, nhưng theo mình, nó chỉ thực sự cần thiết nếu họ đi theo đúng hướng như bạn nói. Còn nếu chỉ thấy hàng mới ra hoặc những j chưa có mà tìm mọi cách bổ sung trong khi chưa kịp master đồ cũ thì vẫn cứ là chạy đua vũ trang thôi phải ko?
Mong sẽ học hỏi đc nhiều và gặp bạn trên Tạp chí MIX thường xuyên. 🙂
Nguyễn Thái Hà
đọc từ “Bạn có thể tiến bộ mà không cần mua thêm đồ” mình cứ nghĩ là đang nhớ lại cái thời ngày xưa khi mới bước vào nghề này haiz….những gì bạn nói như thể bạn là tôi vậy !
Chào Dương
Có lẽ tất cả chúng ta đều giống nhau cả, rất đau khổ về đồ đạc lúc ban đầu :))
Mình biết rất nhiều anh em mua hàng đống vũ khí về nhưng lãng phí & không hiệu quả, nên mình viết bài này như lời chia sẻ kinh nghiệm bản thân.
Hi vọng site có gì đó giúp ích cho bạn và cộng đồng.
Nhớ ghé thăm và chia sẻ cùng với bọn mình thường xuyên nhé 😀
Thanks Team MIX . các bài viết trong page rất bổ ích !!!
Thấy thương quá! Thấy tất cả như anh em một nhà! Giai đoạn đầu ai cũng mày mò, cặm cụi với những phần mềm cơ man là chức năng, với những cái loa vi tính cùi…
Chúc cả nhà vui vẻ và ngày càng tiến bộ!
Ae oi minh muon hieu sau hon ve soundman phai lam ntn
Muôn hoc chinh am thanh Ae cho minh dia chi dc ko